03-06-2006:
27,1 Na prawym brzegu stanica wodna PTTK Bieńki, pole biwakowe, domki kempingowe. Płyniemy wzdłuż prawego brzegu do odległego o 1 km wypływu rzeki Dąbrówki. Rzeka płynie powoli pośród lasów, tworząc zakola i rozlewiska. Woda głęboka.
28,3 Most drogowy
28,9 Wpływamy na śródleśne, odludne jez. Gant (pow. 0,77 km2 , dł. 2,7 km, szer. do 400 m, maks. gł. 26 m, 131 m n.p.m.).
31,6 Po przepłynięciu wzdłuż jeziora, wpływamy na Babięcką Strugę.
32,5 Most drogowy.
33,0 Z prawej wpływ rzeki Babant ( Tejsy). Kontynuacja trasy w lewo Babięcką Strugą.
36,2 Z biegiem Babięckiej Strugi docieramy do położonej na prawym zalesionym brzegu stanicy wodnej PTTK w Babiętach (posiłki, pole namiotowe). Ok 1 km za stanicą rozlewisko młyńskie, most drogowy i tama. Na obu brzegach wieś Babięta. Po przybiciu do lewego brzegu przed mostem przenosimy kajaki około 80 m. Na dalszym odcinku nurt rzeki szybszy, miejscami mielizny i kamienie. Przy niskim stanie wody należy zachować szczególną ostrożność.
40,2 Ujście Babięckiej Strugi do Północnej zatoki jeziora Zyzdrój Wielki (pow. 2,11 km2 dł.4,2 km., szer. do 0,8 km, gł. do14 m), o wysokich brzegach, porośniętych lasem iglastym. Na prawym brzegu wieś Zyzdrojowa Wola, na lewym - Nowy Zyzdrój (ośrodki wczasowe, sklep,bar).
42,7 W połowie długości jeziora po prawej półwysep z piaszczystą plażą; dogodne miejsce na krótki wypoczynek. Na lewym brzegu przed następnym półwyspem pole biwakowe. Pośrodku jeziora zalesiona, piaszczysta wyspa (miejsce biwakowe).
44,3 Jezioro zwęża się. Po lewej stronie pole biwakowe. Poprzez wąski przesmyk wpływamy na jez. Zyzdrój Mały (pow. 0,51 km2, 129 m n.p.m.). Z lewej duży półwysep, za nim dopływamy do nieczynnej śluzy Lalka. Kajaki przenosimy po prawej stronie ok. 80 m. Spływ kontynuujemy odcinkiem rzeki zwanym Spychowską Strugą. Brzegi bagniste, zarośnięte szuwarami (na bagnach siedlisko łabędzi i żurawi).
49 Lewy brzeg staje się suchszy, łąkowy. Nad rzeką duży pomost stanicy wodnej PTTK w Spychowie. 1 km dalej wieś Spychowo (dawniej Pupy :-)) ) (we wsi sklep, ośrodek zdrowia, poczta, PKP, PKS). Za stanicą wpływ rzeki do jez. Spychowskiego (pow. 0,5 km2 , 228 m n.p.m.). Wypływ dalszej części Krutyni niedaleko po lewej stronie.
50,0 Most drogowy na szosie Rozogi-Mrągowo. Pod mostem początek 30-metrowego bystrza (uwaga na kamienie przy niskim stanie wody!). Należy zachować ostrożność, najlepiej pokonywać bystrze w odstępach 15 - 20 metrów kajak za kajakiem i po wyjściu spod mostu ostro wiosłować, by nie ulec odwojowi.
52,0 Po prawej odpływ (ok. 0,5 km) do jez. Kierwik (pow. 0,6 km2 , dł. 1,5 km). Na lewym brzegu jeziora dogodne miejsce kąpieli i wypoczynku. Biwakowanie zabronione! W pobliskiej wsi Koczek domek zmarłego w 1996 r. reżysera Krzysztofa Kieślowskiego, który przyjeżdżał tu na wypoczynek.
55,5 Ujście Spychowskiej Strugi do jeziora Zdrużno (pow. 2,51 km2 dł.3 km., szer. do 1,5 km, gł. do 26 m, 126 m n.p.m.). Brzegi zalesione. Z lewej strony dwa półwyspy z dużymi zatokami oraz wieś Połom. Płyniemy wzdłuż prawego brzegu i po około 600 m wpływamy do lejkowatej zatoki, wiodącej do mostu drogowego we wsi Koczek. Za mostem jez. Uplik (pow. 0,61 km2 dł.2,6 km., szer. do 0,5 km, 125 m n.p.m.), perełka szlaku Krutyni o urokliwych, wysokich brzegach porośniętych lasem świerkowo-sosnowym oraz przebogatej florze i faunie wodnej. Na prawym brzegu środkowej części jeziora rezerwat ptaków Czaplisko Ławny Lasek o pow. 6,9 ha; miejsce gniazdowania czapli siwej.
59,5 Most drogowy na północnym krańcu jez. Uplik. Za mostem wpływamy na wielkie jez. Mokre (pow. 8,46 km2 ,dł. ok.7,7 km, szer. do 1,6 km, głęb. 51 m 125 m n.p.m.) Brzegi ma ono urozmaicone lasem o zróżnicowanym składzie gatunkowym. Na powierzchni pięć wysp (łącznie 5 ha) Wzdłuż prawego brzegu ok. 1 km do stanicy w Zgonie. Nazwa miejscowości nie pochodzi od śmierci lecz od zganiania zwierzyny do wodopoju. Wieś letniskowa; sklep spożywczy, gospoda, liczne prywatne pensjonaty i punkty gastronomiczne. Przy drodze do Koczka i Spychowa w domu nr, 52 mieszkał i tworzył Igor Newerly, autor m.in powieści Leśne Morze, Żywe Wiązanie i Wzgórze Błękitnego Snu. Od Zgonu płyniemy wzdłuż prawego brzegu.
62 Z prawej, na wprost drugiej wyspy rezerwat Królewska Sosna o pow 103,7 ha. Pomnikowe drzewa m. in Dąb Karola Małłka, Królewska Sosna.
65 Na prawym brzegu cypel, za nim pole biwakowe. Po lewej na środku jeziora dwie duże zalesione wyspy.500 m na wschód od jeziora rezerwat leśno-torfowiskowy "Zakręt" o pow. 105,8 ha. Las mieszany z zarastającymi jeziorkami, otoczonymi torfowiskiem wysokim z charakterystyczną roślinnością. Ok. 100-letnie sosny, miejscami 200-letnie dęby. Z rzadkich roślin runa: storczyk obuwik, lilia złotogłów.
68 Około 1 km przed krańcem jeziora kierujemy się w zatokę w prawo. Na końcu zatoki zastawka dzieląca jez, Mokre od Krutyńskiego. Przenoszenie kajaków około 25 m prawym brzegiem. Jez. Krutyńskie (pow. 0,55 km2 ,dł. ok.2 km, szer. do 0,5 km, głęb. 3 m, 125 m n.p.m.) leży w całości na terenie rezerwatu "Krutynia" (pow. 273 ha), który obejmuje także fragment biegu rzeki oraz otaczające ją lasy. Jezioro zwraca uwagę nienaruszoną formą brzegów, usianych zwalonymi, murszejącymi drzewami.
71 Początek najciekawszego i najbardziej malowniczego odcinka rzeki. Krutynia płynie tu wartkim nurtem, szerokim korytem; dno piaszczyste brzegi wysokie, porośnięte mieszanym drzewostanem. Wiele piaszczystych wysepek. W sezonie letnim można tu spotkać łodzie "Gondolierów Krutyńskich" wożących turystów na wycieczki do jeziora Krutyńskiego i z powrotem.
73 Wieś Krutyń, założona około 1500 r jako osada myśliwska (zameczek wielkiego mistrza Krzyżaków). Od okresu międzywojennego znana miejscowość letniskowa. Prywatne pensjonaty, restauracje,bary, ośrodki wczasowe, stanica wodna PTTK. We wsi chałupy drewniane z końca XIX w. i pocz. XX w. Sezonowa poczta w zabytkowej stodole z XIX w. BAZA FIRMY AS -TOUR Krutyń 4
75,5 Wieś Krutyński Piecek. Most drogowy, a za nim młyn z początku XX wieku. Przenoszenie kajaków ok. 150m prawym brzegiem; za opłatą można skorzystać z wózków. Poniżej młyna początkowo nurt szybki, dno kamieniste, płycizny. Uwaga na głazy w korycie. Brzegi niskie, zarośnięte roślinnością wodną i szuwarami. Las mieszany, łąki.
78,5 Most drogowy, wieś Rosocha.
82,0 Z prawej strony zarośnięte trzciną ujście krótkiej strugi łączącej Krutynię z jez.Duś (pow. 0,42 km2, dł. ok.0,8 km 118 m n.p.m.). Na wschodnim brzegu jeziora klasztor żeński starowierców (filiponów) w Wojnowie. Drewniane zabudowania pochodzą z 1847 r. Wewnątrz stare ikony i krzyże oraz cenny żyrandol. W 1996 r. żyły tu jeszcze dwie mniszki.
83 Drewniany most drogowy. Na prawym brzegu wieś Wojnowo. We wsi cerkiew drewniana zbudowana w latach 1922 -27 .
86 Duża wieś Ukta. Most drogowy na drodze Ruciane-Mrągowo; przed nim po prawej prywatne pole biwakowe. W 1754 uruchomiono tu hutę szkła; w 1832 przywędrowali tu z Rosji starowiercy, którzy założyli nową osadę. W okresie drugiej wojny światowej istniał tu obóz pracy. We wsi kościół neogotycki z 1845 roku.
87 Kilometr za mostem po prawej stronie stanica wodna PTTK z polem namiotowym. Od stanicy aż do jez. Malinowskiego, Krutynia znajduje się na terenie rezerwatu krajobrazowo- leśnego im M. Wańkowicza oraz rezerwatu Pierwos. Unikalna flora i fauna; przewaga grądów (grab, lipa, dąb i klon), olsów (olsza czarna z domieszką brzozy omszonej) oraz borów mieszanych (sosna i świerk). W poszyciu wielosił głów, rosiczka okrągłolistna. W runie mech wodny (jedyne stanowisko na Pojezierzu Mazurskim) i mchy boralne. Z rzadkich ptaków: żuraw, zimorodek, łabędź niemy, orlik krzykliwy, czapla siwa.
93 Most drogowy, 300 m dalej stanica wodna PTTK Nowy Most. Pole biwakowe, domki kempingowe.
• I. BIEŃKI - BABIĘTA (10 km): Na rozgrzewkę przed dalszym wiosłowaniem tylko 10 km. "Piękna stanica, konie, jagody":
Przed nami rynnowe jez. Gant i dłuższy odcinek Babięckiej Strugi. Chętni mogą przedłużyć ten etap spływu o prawy dopływ rzeki, którym można wypłynąć na jez. Tejsowo, gdzie są doskonałe warunki do kąpieli. Stanica PTTK znajduje się na wysokim, piaszczystym brzegu wśród sosnowego boru. Można raczyć się do woli czarnymi jagodami i zażywać jazdy konnej w pobliskiej stadninie.
• II. BABIĘTA - ZGON (23 km):"Wiatr, słońce i woda" (oby!):Jeden z ładniejszych odcinków spływu. Długie jezioro Zyzdrój - piaszczyste brzegi, liczne wyspy -warto zatrzymać się na dłuższy odpoczynek połączony z pływaniem. Porośnięte trzciną zakola Babięckiej i Spychowskiej Strugi są rajem dla ptaków i ornitologów. Z utrudnień - czeka nas przenoska ok 100 m z prawej strony nieczynnej śluzy. Most na Spychowskiej Strudze":W okolicy Spychowa przepływamy pod jednym dużym mostem (rwący nurt) i całą masą mniejszych kładek. Rzeka przecina trzy jeziora - uwaga: na Zdrużnie od razu odbijamy w prawo. Na prawym brzegu jeziora Uplik znajduje się rezerwat czapli "Ławny lasek". Jeśli uda się zachować ciszę, prawdopodobnie zobaczymy czaplę siwą, a może nawet błękitnego zimorodka.
• III. ZGON - KRYTYŃ (14 km): " czeka nas... Zgon, ale nie dosłowny. Lokalną ciekawostką są instalacje rzeźbiarza Adama Szubskiego, stojące przed chatą kukły, przypominające do złudzenia żywych ludzi.
•
• IV. KRUTYŃ – UKTA (13km) – lub do NOWY MOST (20 km): Przed nami najpiękniejszy odcinek Krutyni. Koniec z jeziorami, teraz już jest tylko sama rzeka, bardzo malownicza, z drzewami i wąwozami. Kończymy relaks w Ukcie lub Nowym Moście.
